1x vs. 2x drivetrains: wat werkt het best voor jou?
Wat is het verschil, wat zijn de voor- en nadelen en wat betekent het voor hoe je fietst?
We weten het, dit is een discussiepunt. Eenvoud versus precisie. Vrijheid versus controle. 1x versus 2x. Bijna elke fietser heeft wel een mening over de verschillende versnellings-setups en drivetrains in het moderne wielrennen, maar zwart-wit is het zeker niet: zoals bijna altijd hebben beide opties voor- en nadelen. Alles hangt af van het type rijder dat je bent en het soort ritten dat je wilt maken.
Maar vrees niet! In dit artikel leggen we de verschillen tussen beide systemen uit en geven we je alle info die je nodig hebt om de beste keus te maken voor jou en jouw manier van fietsen.
Wat betekent 1x en 2x eigenlijk?
Simpel gezegd verwijzen deze aanduidingen naar het aantal kettingbladen dat op het crankstel van je fiets zit.
1x betekent dat je één voorblad hebt, 2x betekent dat je twee voorbladen hebt – een grotere en een kleinere – waartussen je schakelt door middel van een voorderailleur.
Een andere omschrijving voor 1x en 2x die je vaak hoort is 'enkele' of 'dubbele' setup.
Dit ogenschijnlijk kleine verschil heeft grote invloed op hoe een fiets aanvoelt, schakelt en presteert, zowel op de weg als offroad.
Hieronder zetten we die verschillen op een rijtje!
Waarom zou je een 1x-drivetrain kiezen?
De 1x-setup komt oorspronkelijk uit het mountainbiken, maar tegenwoordig zie je 1x-drivetrains overal – vooral in het gravel en steeds vaker ook op de weg.
En dat heeft een supersimpele reden. Een setup met een enkel voorblad, géén voorderailleur (het mechanisme dat er gewoonlijk voor zorgt dat je tussen de voorbladen kunt schakelen) en één shifter op je stuur die alles aanstuurt is superstrak, werkt heel intuïtief en maakt verkeerd schakelen bijna onmogelijk.
Juist als het terrein ruwer wordt, komt die simpele setup goed tot zijn recht. Je hoeft minder na te denken over op welk voorblad je zit (je zult merken dat je VEEL minder vaak naar beneden kijkt) en elimineert de kans op een verkeerd getimede voorblad-schakeling wanneer je een steile of technische sectie induikt. Je schakelt gewoon op of af en blijft lekker rollen. Simpel.
Dankzij de moderne cassettes met tot wel 13 tandwielen hebben rijders tegenwoordig ook voldoende bereik voor zowel bergop als de snellere stukken.
En dan is er ook nog de mentale kant van het rijden met een 1x-setup. Omdat je minder tijd kwijt bent aan nadenken over in welke versnelling je zit of zou moeten zitten, kun je meer focussen op het fietsen zelf – op de lijn die je wilt rijden, de trail of weg voor je, of zelfs het uitzicht! Zeker offroad draagt dat bij aan dat gevoel van vrijheid waarvoor je het uiteindelijk allemaal doet.
Maar wat zijn de nadelen en afwegingen van 1x?
Als je met één voorblad (waarmee je uiteraard minder versnellingen hebt dan met twee bladen) een breed versnellingsbereik wilt creëren, worden de 'sprongen’ tussen de tandwielen op de cassette groter. Dat betekent dat je soms net een versnelling mist die precies tussen twee opties in zit. Eentje die net iets lichter is of net iets zwaarder. Tijdens langere inspanningen kan dit je cadans verstoren, omdat je het gevoel kunt hebben dat je net iets te veel in het luchtledige trapt of omdat je de versnelling net niet lekker rond krijgt. Je mist dan net die 'sweet spot'-versnelling die perfect bij jouw ritme past.
Er dan is er ook nog de kwestie van de topsnelheid en steile beklimmingen . Het kan zijn dat je helemaal rechts op de cassette een tandwiel tekortkomt, waardoor je minder snelheid kunt maken bergaf. Of je mist helemaal links die lekker lichte versnelling, waardoor je op de steilste stukken wat meer moet 'duwen' dan je zou willen.
Waarom zou je een 2x-drivetrain kiezen?
Lange tijd was een dubbel voorblad de standaard op fietsen. Vooral op de weg is de combi van een groot voorblad voor de snelheid en een klein voorblad voor het klimmen altijd logisch geweest.
Deze setup biedt een heel breed versnellingsbereik en – volgens sommige renners het belangrijkste – kleinere stappen tussen de versnellingen. Dat betekent dat je je cadans (het ritme en de snelheid van je trapbeweging) nauwkeurig kunt finetunen, zodat je altijd een inspanning kunt leveren die goed en efficiënt voelt voor jou.
Zeker tijdens lange ritten zorgen die kleinere, soepele sprongen tussen de versnellingen voor een 'soepeler’ gevoel: je voorkomt hiermee dat je ineens te snel rondwentelt of te zwaar moet trappen. Je zit precies waar je wilt zijn, helemaal 'in de zone'.
Natuurlijk heeft 2x ook een aantal nadelen.
Twee kettingbladen betekent dat je een voorderailleur nodig hebt om tussen de bladen te schakelen. Dat betekent meer bewegende onderdelen die afgesteld en onderhouden moeten worden – en dus ook dat er technisch gezien meer mis kan gaan.
Switchen tussen de voorbladen is niet altijd simpel en het vergt enige handigheid om dit goed te managen en op het juiste moment het juiste blad te kiezen. Het kan wat extra focus vragen die sommige rijders liever niet kwijt zijn. Wat je misschien weer richting de 1x-setup duwt en de eenvoud die je daarmee cadeau krijgt…
Dus… wat is het meest geschikt voor jou?
Zoals je waarschijnlijk al had verwacht is de keuze niet zwart-wit en is het niet zo dat één systeem beter is in het algemeen. Uiteindelijk gaat het erom dat je bedenkt welke voordelen het best passen bij het soort ritten dat je wilt maken – en welke compromissen je bereid bent te accepteren.
Dat betekent dat je moet nadenken over hoe en waar je het meest rijdt.
Als je veel waarde hecht aan de ideale versnelling en aan een soepele, constante cadans, dan is 2x top. Met deze setup heb je maximaal bereik, minimale stappen tussen de versnellingen en ben je gedekt voor alle hellingsgraden – van steile beklimmingen tot snelle afdalingen.
Aan de andere kant: als je veel schakelt in het midden van je versnellingsbereik, veel korte offroadklimmetjes en afdalingen rijdt en een simpel, onderhoudsarm systeem wilt, dan is 1x waarschijnlijk de beste keuze. Ja, de stappen tussen de versnellingen zijn soms wat groter, maar wat 1x mist aan finesse ten opzichte van 2x maakt het goed met zijn eenvoud: minder nadenken, minder zorgen en… meer genieten van je rit!
Bekijk ons assortiment van race- en offroadfietsen met zowel de heerlijke eenvoud van 1x-drivetrains als het grotere bereik van 2x – en ontdek welke optie het best voor jou is om het maximale uit je ritten te halen.